Mülkiyeti Saklı Tutma Sözleşmesi İçin Fotoğraf Gerekir mi?

Kısa cevap: Mülkiyeti saklı tutma sözleşmesi için fotoğraf gerekir mi?

Alıcı ve satıcı için fotoğraflı noter işlemi

Evet. Mülkiyetin saklı tutulması kaydıyla yapılan satış sözleşmesi, Noterlik Kanunu Yönetmeliği çerçevesindeki resmî listelerde fotoğraf yapıştırılması zorunlu işlemler arasında yer alır. İşlemdeki gerçek kişilerin güncel, net ve kolay tanınmalarını sağlayan vesikalıkları hazırlanmalıdır.

Fotoğrafın kesin ölçüsü ve kişi başına kaç adet gerektiği işlem yapılacak noterlikten önceden öğrenilmelidir. Sözleşme nüshaları ile sicil işlemi ihtiyacı baskı adedini etkileyebilir. Kimlik fotoğrafını otomatik olarak noter standardı saymayın.

Sözleşmenin fotoğraflı olması tek başına geçerlilik sağlamaz. Türk Medeni Kanunu resmî sözleşmenin devralanın, yani alıcının, yerleşim yeri noterliğinde özel sicile kaydedilmesini arar. Yanlış yerde düzenlenen işlem için doğru tescil akışı ayrıca kurulmalıdır.

Bu sözleşme gayrimenkul satış vaadi değildir. Konusu kural olarak taşınır maldır; hayvan satışlarında mülkiyeti saklı tutma sözleşmesi yapılamaz.

Mülkiyeti saklı tutma ne anlama gelir?

Teslim ile mülkiyeti geçici olarak ayıran kayıt

Satıcı için aynî güvence amacı

Taşınır satışında mal genellikle teslimle alıcının mülkiyetine geçer. Mülkiyeti saklı tutma kaydı, mal teslim edilmiş olsa da belirlenen şart gerçekleşinceye kadar mülkiyetin satıcıda kalmasını amaçlayan istisnaî düzenlemedir.

Uygulamada şart çoğunlukla satış bedelinin bütünüyle ödenmesidir. Alıcı malı kullanabilir; fakat sözleşmede ve kanunda belirlenen süre boyunca malik sıfatı satıcıda kalır. Kullanım, bakım, hasar ve sigorta konuları metinde açıklaştırılmalıdır.

Bu yapı rehinle aynı değildir. Rehinde mülkiyet borçluda kalıp alacaklıya güvence hakkı tanınırken burada mülkiyet geçişi ertelenir. Her iki mekanizmanın üçüncü kişiler ve takip bakımından sonuçları farklıdır.

Sözleşme yalnız ‘ödenene kadar ürün benimdir’ cümlesinden ibaret görülmemelidir. Satılan malın ayırt edici bilgileri, bedel, vadeler, teslim, risk, temerrüt ve kaydın sona ermesi ayrıntılı biçimde ele alınmalıdır.

Fotoğraf tarafların kimliğinin işlem kâğıdıyla bağını güçlendirir. Malın gerçekten var olduğunu, ayıpsız olduğunu veya alıcının ödeme gücünü kanıtlamaz; bunlar ayrı inceleme konularıdır.

• ✓Taşınır teslim edilir
• ✓Mülkiyet satıcıda kalır
• ✓Şart çoğunlukla tam ödeme
• ✓Rehinden farklı
• ✓Resmî şekil ve sicil gerekir

Hukukî dayanak: Türk Medeni Kanunu Madde 764

Resmî sözleşme ve özel sicil birlikte

Geçerlilik için iki temel unsur

Türk Medeni Kanunu’nun 764. maddesi, başkasına devredilen bir malın mülkiyetinin saklı tutulması kaydının ancak resmî şekilde yapılacak sözleşmenin devralanın yerleşim yeri noterliğindeki özel sicile kaydedilmesiyle geçerli olacağını belirtir.

‘Resmî şekil’ tarafların kendi aralarında hazırladığı adi yazılı kâğıttan farklıdır. Noter işlemi, kimlik ve irade tespitiyle kanunun aradığı biçimi oluşturur. İmzalı fatura veya teslim tutanağı noter sözleşmesinin yerine geçmez.

İkinci unsur sicildir. Noter senedinin hazırlanması ile kaydın doğru özel sicile işlenmesi birbirinden ayrılmamalıdır. Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu rehberinde ilgili noterliğe ihbar yapılmaması ve tescilin işlem üzerine şerh edilmemesi denetim eksikliği olarak gösterilir.

Alıcının yerleşim yeri değişmiş veya belgelerde adresler farklıysa hangi noterliğin sicilinin yetkili olduğu işlemden önce netleştirilmelidir. Yanlış adres beyanı geçerlilik ve üçüncü kişi riskleri doğurabilir.

Kanunun ikinci fıkrası hayvan satışlarında mülkiyeti saklı tutma sözleşmesi yapılamayacağını açıkça söyler. Canlı hayvanı sıradan taşınır ürün gibi bu modele sokmayın.

• ✓TMK 764
• ✓Resmî sözleşme
• ✓Alıcının yerleşim yeri
• ✓Noter özel sicili
• ✓Tescil şerhi
• ✓Hayvan satışında yasak

Taksitli satışla bağlantısı nedir?

Her taksitli satış otomatik olarak bu sözleşme değildir

Türk Medeni Kanunu Madde 765

Mülkiyeti saklı tutma kaydı özellikle taksitli veya vadeli taşınır satışlarında görülür. Satıcı malı teslim ederken bedelin tamamını henüz almamış olur ve mülkiyetin geçişini ödeme şartına bağlayarak ek güvence oluşturmayı amaçlar.

Türk Medeni Kanunu’nun 765. maddesi, taksitle mal satan kişinin özel hükümlere uymak koşuluyla bu sözleşmeye dayanarak sattığı malın geri verilmesini isteyebileceğini düzenler. Bu hüküm satıcıya sınırsız ve kendiliğinden el koyma yetkisi vermez.

Taksitle satışlarda Türk Borçlar Kanunu, tüketici işlemlerinde ise tüketicinin korunmasına ilişkin mevzuat ayrıca uygulanabilir. Cayma, muacceliyet, temerrüt, geri alma ve hesaplaşma şartları satışın niteliğine göre değişir.

Bir faturada taksit planı bulunması mülkiyeti saklı tutma kaydının kurulduğunu göstermez. Kanunun aradığı resmî şekil ve sicil tescili yoksa yalnız sözleşmeye yazılan başlık yeterli değildir.

Alıcı açısından toplam maliyet, faiz, gecikme sonucu, malın iadesinde ödenen taksitlerin durumu ve değer kaybı anlaşılmalıdır. Satıcı açısından malın kimliği, sigorta ve üçüncü kişiye devir riski yönetilmelidir.

• ✓Vadeli veya taksitli satış
• ✓Özel hükümler
• ✓Otomatik el koyma yok
• ✓Fatura tek başına yeterli değil
• ✓Tüketici mevzuatı ayrıca

Hangi mallar sözleşmeye konu olabilir?

Ayırt edilebilir taşınır eşya

Taşınmaz ve hayvan ayrımı

Sözleşme taşınır mallar için tasarlanmıştır. Makine, üretim ekipmanı, elektronik cihaz, mobilya veya seri numarasıyla belirlenebilen başka taşınırlar somut koşullara göre konu olabilir.

Mal mümkün olduğunca açık tanımlanmalıdır. Marka, model, seri numarası, üretim yılı, renk, teknik özellik, fatura numarası ve mevcut durum gibi bilgiler benzer eşyayla karışıklığı önler. Ancak gereksiz kişisel veri eklenmemelidir.

Taşınmazlar tapu siciline tabi ayrı bir mülkiyet rejimine sahiptir. Ev, arsa veya işyeri için bu sözleşme kullanılmaz; taşınmaz satışı ve satış vaadi farklı şekil, tescil ve yetki kurallarına tabidir.

Motorlu araçlar taşınır olmakla birlikte satış ve tescilleri özel mevzuata tabidir. Araç için mülkiyeti saklı tutma kaydı düşünülüyorsa standart ürün satış şablonu kullanılmadan güncel noter ve trafik sicili uygulaması sorulmalıdır.

Hayvan satışlarında kanun açık yasak getirir. Bir hayvanın küpe, pasaport veya kayıt numarası bulunması bu yasağı değiştirmez. Başka teminat yöntemleri hukuk uzmanıyla değerlendirilmelidir.

Noter işlemi nasıl ilerler?

Düzenleme, tescil ve şerh

Alıcının yerleşim yeri belirleyicidir

Taraflar önce satışın ekonomik ve hukukî koşullarını belirler. Satılan malın tanımı, satış bedeli, peşinat, taksitler, teslim tarihi, mülkiyetin geçeceği şart ve temerrüt sonuçları açık bir taslağa dönüştürülür.

Noterlikten randevu alırken işlem adını tam söyleyin: ‘mülkiyeti saklı tutma’ veya ‘mülkiyeti muhafaza kaydıyla taşınır satış’. Basit satış onayı, borç ikrarı veya gayrimenkul satış vaadi randevusuyla karıştırmayın.

Noter tarafların kimliğini ve iradesini inceler, düzenleme şeklindeki sözleşmeyi hazırlar ve fotoğrafları işlem kâğıdına usulünce ekler. Taraflar metni okuyup anladıktan sonra imzalamalıdır.

Sözleşme alıcının yerleşim yeri dışındaki noterde hazırlanıyorsa yetkili sicile gönderim ve tescil akışı noterler arasında yürütülebilir. İlgili noterliğe ihbarın yapıldığını ve kaydın özel sicile işlendiğini takip edin.

Tescil bilgisi sözleşme üzerine şerh edilir. Taraflar kendilerine verilen örnekte noterlik, yevmiye, tarih ve tescil bilgilerinin bulunup bulunmadığını kontrol etmeli; sonradan el yazısıyla ekleme yapmamalıdır.

• ✓Sözleşme taslağı
• ✓Doğru işlem kategorisi
• ✓Kimlik ve fotoğraf
• ✓Resmî düzenleme
• ✓Yetkili sicile gönderim
• ✓Tescil şerhi

Satıcı ve alıcı hangi belgeleri hazırlamalı?

Kimlikten malın seri numarasına

Noterlikten kişiye özel liste alın

Gerçek kişi alıcı ve satıcının geçerli kimlik belgeleri ile güncel fotoğrafları hazırlanmalıdır. Ad, soyad, kimlik numarası ve adres bilgileri sözleşmede doğru yazılmalı; özellikle alıcının yerleşim yeri belgeler arasında tutarlı olmalıdır.

Satılan mala ait fatura, proforma, seri numarası, garanti belgesi, teknik liste veya mülkiyet kaynağını gösteren evrak gerekebilir. Satıcı başkasına ait mal üzerinde bu kaydı kuramaz; mülkiyet ve satış yetkisi incelenmelidir.

Taraf bir şirket veya başka tüzel kişiyse şirketin vesikalık fotoğrafı olmaz. İşleme katılan gerçek kişi temsilcinin kimliği, fotoğrafı ve güncel yetki belgeleri değerlendirilir. Ticaret sicili ve imza yetkisindeki sınırlamalar önemlidir.

Vekille işlem düşünülüyorsa vekâletnamenin bu sözleşmeyi ve gerekli satış yetkisini kapsayıp kapsamadığı noterce kontrol edilir. Vekâletnamenin fotoğraf şartı ayrıca doğabilir; sözleşme fotoğrafıyla aynı belge sayılmaz.

Yabancı taraf veya yabancı belge varsa pasaport, ikamet, tercüme, apostil ve vergi numarası gibi gereksinimler gündeme gelebilir. Randevudan önce noterliğe tarafların vatandaşlık ve temsil durumunu anlatın.

• ✓Geçerli kimlik
• ✓Güncel fotoğraf
• ✓Yerleşim yeri
• ✓Malın ayırt edici belgeleri
• ✓Tüzel kişi yetkisi
• ✓Vekâletname
• ✓Yabancı belge

Sözleşme fotoğrafı nasıl olmalı?

Güncel, net ve özgün vesikalık

Ölçü ve adet noterlikten teyit edilir

Fotoğraflar alıcı ve satıcıyı güncel görünümüyle tereddütsüz tanıtmalıdır. Yüz tam karşıdan, baş dik, gözler açık ve ifade doğal olmalıdır. Saç, koyu gözlük ya da geniş aksesuar yüz sınırlarını kapatmamalıdır.

Fon düz, açık renkli ve desensiz olmalıdır. Yüzün iki yanına dengeli ışık verin; sert duvar gölgesi, flaş parlaması, aşırı aydınlık veya renk kayması bulunmamalıdır. Baskı net, temiz ve katlanmamış olmalıdır.

Resmî bilgi notları fotoğrafın zorunlu ve özgün olduğunu doğrular; fakat bütün noterlikler için değişmez bir baskı adedi varsaymayın. Sözleşme ve örnek sayısına göre her taraf için gerekli adedi işlem yapılacak noterlikten sorun.

50×60 mm kimlik biyometriği veya 35×45 mm vize fotoğrafı kendiliğinden noterlik ölçüsü değildir. Yanlış baskıyı makasla kesmek baş ve omuz oranlarını bozar. Orijinal dijital kareden istenen ölçüde yeni çıktı hazırlayın.

Yüz inceltme, yaş değiştirme, göz büyütme, cilt dokusunu tamamen silme ve yapay zekâyla yeni yüz oluşturma uygun değildir. Teknik düzenleme kişinin kimliğini değiştirmeden fon, ışık, renk ve kadrajla sınırlı kalmalıdır.

• ✓Her gerçek kişi taraf için
• ✓Tam karşıdan
• ✓Açık fon
• ✓Dengeli ışık
• ✓Temiz özgün baskı
• ✓Filtre yok
• ✓Noter ölçüsü

Telefonla kaynak fotoğraf nasıl çekilir?

Selfie yerine sabit kamera

Evde doğru çekim düzeni

Telefonla çekilmiş yüksek kaliteli bir portre vesikalık için uygun kaynak olabilir. Ön kamerayı kol mesafesinde kullanmak yüz oranlarını bozabilir. Telefonu göz hizasında sabitleyin, arka kamerayı ve zamanlayıcıyı tercih edin.

Açık renkli düz duvarın yaklaşık bir adım önünde durun. Pencereye dönerek yumuşak gün ışığını yüzün iki yanına eşit dağıtın. Sert doğrudan güneşi perdeyle yumuşatın ve flaşı kapatın.

Kamera merceğini temizleyin, dijital zoom kullanmayın. Başın tamamı, boyun ve üst omuzlar kadrajda kalsın; sonradan noter ölçüsüne uyarlama için çevrede boşluk bırakın.

Portre modu, güzellik filtresi, yüz rötuşu ve yapay arka plan efektlerini kapatın. Saç kenarlarının silinmediği, gözlerin keskin ve ifadenin doğal olduğu birkaç kare arasından seçim yapın.

Dosyayı ekran görüntüsü veya sosyal medya indirmesi olarak göndermeyin. Telefonun ürettiği orijinal dosyayı belge seçeneğiyle aktarın. Sözleşme taslağı, fatura, kimlik ve ödeme bilgilerini fotoğraf hazırlığı için paylaşmayın.

• ✓Arka kamera
• ✓Göz hizası
• ✓Yumuşak ışık
• ✓Filtre kapalı
• ✓Kadraj boşluğu
• ✓Orijinal dosya

Sözleşme ne zaman sona erer ve sicilden nasıl terkin edilir?

Ödeme tamamlandığında kaydı açık bırakmayın

Taraf beyanı ve resmî işlem

Kararlaştırılan şart, çoğunlukla satış bedelinin tamamen ödenmesi, gerçekleştiğinde mülkiyetin alıcıya geçmesine ilişkin sonuç doğar. Ancak özel sicildeki kaydın da güncel durumu yansıtması için terkin işlemi takip edilmelidir.

Terkin için satıcının muvafakati, tarafların beyanı veya somut duruma göre mahkeme ya da iflas sürecinden kaynaklanan belge gerekebilir. Hangi evrakın yeterli olduğunu kaydı tutan noterlikten öğrenin.

Son taksidin banka dekontunu saklayın ve borcun kapandığına ilişkin açık belge alın. Yalnız mesajlaşma yazışmasına veya sözlü beyana güvenmek ileride malın satışı, finansmanı ya da haczi sırasında sorun yaratabilir.

Mal yok olmuş, ağır hasar görmüş, üçüncü kişiye devredilmiş veya taraflardan biri iflas etmişse basit terkin prosedürünün ötesinde uyuşmazlık oluşabilir. Tek taraflı fiziksel geri alma yerine hukukî yol izlenmelidir.

Terkin tamamlandığında tarih ve sicil bilgisini gösteren belgeyi sözleşmeyle birlikte saklayın. İşletme kayıtları, fatura ve muhasebe belgeleri de gerçek işlem durumuyla uyumlu olmalıdır.

• ✓Şartın gerçekleşmesi
• ✓Borcun kapandığını belgeleme
• ✓Sicil terkini
• ✓Noter teyidi
• ✓Uyuşmazlıkta hukukî yol

Benzer işlemlerden farkı nedir?

Satış vaadi, rehin, leasing ve araç satışı

Doğru sözleşme türünü seçin

Gayrimenkul satış vaadi taşınmazın ileride satılması borcunu doğurur; mülkiyeti saklı tutma ise teslim edilen taşınırın mülkiyetinin şart gerçekleşene kadar satıcıda kalmasını hedefler. Aynı ‘satış sözleşmesi’ kelimesi iki niyeti birleştirmez.

Taşınır rehni, alacağa güvence sağlayan ayrı bir aynî hak modelidir. Mülkiyet borçluda kalabilir. Mülkiyeti saklı tutmada ise mülkiyetin alıcıya geçişi ertelenir. Sicil ve icra sonuçları farklıdır.

Finansal kiralama, kira süresince kullanım ve varsa satın alma seçeneği içeren özel mevzuata tabi bir finansman işlemidir. Bir ürünü taksitle satıp mülkiyeti saklı tutmakla otomatik olarak aynı değildir.

Araç satışı noter ve trafik sicili bakımından özel kurallara tabidir. Araç alım-satım vekâletnamesi de yalnız temsil yetkisi verir. Bu belgelerin fotoğraf ve tescil akışlarını birbirine karıştırmayın.

Basit taksitli satış sözleşmesinde mülkiyeti saklı tutma kaydı bulunmayabilir. Başlık yerine metnin gerçek amacına, resmî biçime ve sicil koşuluna bakın.

Sık yapılan hatalar

Yanlış maldan eksik sicile

Sözleşmeyi geçersiz veya etkisiz bırakabilecek sorunlar

Tarafların kendi aralarında imzaladığı adi sözleşmenin yeterli olduğunu sanmak temel hatadır. Kanun resmî şekil ve alıcının yerleşim yeri noterindeki özel sicile tescili birlikte arar.

Taşınmazı veya hayvanı bu sözleşmeye konu etmek, alıcının yerleşim yerini yanlış bildirmek, mala ait seri numarasını eksik yazmak ve sicil gönderimini takip etmemek hukukî-teknik hatalardır.

Sözleşmeye fotoğraf eklenmediğini fark etmemek, yalnız bir tarafın fotoğrafını götürmek, eski kimlik taraması kullanmak, filtreli selfie veya düşük kaliteli baskı sunmak noter fotoğrafı hatalarıdır.

Ödeme tamamlandığında terkin işlemini unutarak kaydı açık bırakmak, son taksidi belgesiz ödemek ve satıcının tek taraflı biçimde mala el koyabileceğini sanmak sonraki uyuşmazlıkları büyütebilir.

Hazır şablonu tüketici, ticari satış, şirket temsilcisi veya yabancı taraf farklarını düşünmeden kullanmak risklidir. Yüksek bedelli satışta mali ve hukukî sonuçları uzmanla değerlendirin.

FotoKolay’a kimlik, sözleşme, fatura veya banka dekontu göndermeyin. Fotoğraf hazırlığı için yalnız her kişinin filtresiz kaynak portresi ve noterliğin bildirdiği ölçü gereklidir.

• ✓Adi yazılı sözleşme
• ✓Yanlış sicil
• ✓Hayvan/taşınmaz hatası
• ✓Eksik fotoğraf
• ✓Belirsiz mal tanımı
• ✓Terkin unutma
• ✓Gereksiz veri paylaşımı

Notere gitmeden önce kontrol listesi

Sözleşme, sicil ve fotoğrafı birlikte denetleyin

On adımlık hazırlık

Satılan malı marka, model, seri numarası ve mevcut durumuyla tanımlayın. Satıcının mülkiyetini gösteren belgeleri, toplam bedeli, peşinatı, taksit tarihlerini ve teslim bilgisini hazırlayın.

Alıcının gerçek yerleşim yerini doğrulayın. İşlemi yapacak noterliğe bu adresi bildirin ve özel sicile tescilin hangi noterlikte, hangi gönderim yöntemiyle yapılacağını sorun.

Her gerçek kişi tarafın geçerli kimliği ve güncel fotoğrafı hazır olsun. Tüzel kişi, vekil, yabancı taraf, tercüman veya imza engeli varsa temsil ve usul belgelerini önceden kontrol ettirin.

Sözleşmede mülkiyetin hangi şartta geçeceğini, malın kullanımını, sigortayı, bakım sorumluluğunu, temerrüt ve iade hesabını okuyun. Anlamadığınız hükmü imzadan önce açıklatın.

Noterlikten kişi başına fotoğraf ölçüsü ve adedini, sözleşme nüshalarını, ücretleri ve randevuyu teyit edin. Fotoğrafları zımbalamadan, katlamadan ve kendiniz sözleşmeye yapıştırmadan temiz zarfta götürün.

İşlem sonrasında tescil şerhini ve sicil bilgisini kontrol edin. Ödeme tamamlanınca dekontları saklayın, satıcıdan gerekli beyanı alın ve sicil terkinini geciktirmeyin.

• ✓Malın tam tanımı
• ✓Bedel ve vadeler
• ✓Alıcının yerleşim yeri
• ✓Kimlik ve fotoğraflar
• ✓Temsil belgeleri
• ✓Resmî düzenleme
• ✓Sicil tescili
• ✓Tescil şerhi
• ✓Ödeme belgesi
• ✓Terkin

Mülkiyeti saklı tutma sözleşmesi hakkında sık sorulan sorular

Fotoğraf, noter ve özel sicil

FAQPage Schema önerisi

Yanıtlar 14 Ağustos 2026 tarihinde erişilen resmî kaynaklara dayanır. Somut satışta noterliğin güncel talimatı ve tarafların hukukî durumuna özel profesyonel görüş önceliklidir.

Sonuç: Fotoğrafı hazırlayın, resmî şekil ve sicili birlikte tamamlayın

Taşınır satışını gayrimenkul işlemiyle karıştırmayın

FotoKolay ile noterliğe uygun vesikalık

Mülkiyeti saklı tutma kaydıyla satış fotoğraflı noterlik işlemidir. Alıcı ve satıcı için güncel, net, doğal ve temiz baskılı vesikalık hazırlayın; kesin ölçüyle adedi işlem yapılacak noterlikten öğrenin. Şirket veya vekil varsa ilgili gerçek kişinin durumunu ayrıca açıklayın.

Sözleşmeyi resmî şekilde düzenletmekle yetinmeyin; alıcının yerleşim yeri noterliğindeki özel sicile tescili ve işlem üzerindeki şerhi takip edin. Malı açıkça tanımlayın, hayvan ve taşınmaz yasağı/ayrımını gözetin, ödeme tamamlandığında terkin işlemini sonuçlandırın.

Telefonunuzla çektiğiniz filtresiz, yüksek kaliteli portreleri ve noterliğin bildirdiği baskı ölçüsünü FotoKolay’a gönderin. Uzman ekibimiz yüzünüzü değiştirmeden fon, ışık, kadraj ve çıktı düzenini hazırlasın. Nihai fotoğraf ve sözleşme kabulü yetkili noterliğin değerlendirmesindedir.